vrijdag 27 mei 2011

Hart van Grave, opgraving wordt uitgevoerd door ARC, nieuwsbrief II.





Ondervermelde gegevens zijn overgenomen,
uit ARC nieuwsbrief II.

In opdracht van de Gemeente Grave en Van Der Horst projectgroep zijn de archeologen van archeologisch onderzoeksbureau ARC bezig met een opgraving in het centrum van Grave. Hier zal het woon- en commercieel complex Hart van Grave gerealiseerd worden. Nu het archeologische onderzoek aan de achterkant van het gemeentehuis bij de Scheersestraat is uitgevoerd worden de eerste resultaten langzaam bekend, terwijl de voorbereidingen voor het onderzoek aan de voorkant getroffen worden.

Een overzicht van het eerste deel van de opgraving
De nederzetting Grave is in de tweede helft van de 12 e eeuw ontstaan naar aanleiding van de bouw van het kasteel van Grave, enkele honderden meters van Hart van Grave vandaan. In het midden van de 13e eeuw heeft Grave haar stadrechten ontvangen en reeds in het jaar 1300 is er een verdedigingsmuur om de stad heen gelegd. Het plangebied van Hart van Grave, in het centrum van Grave, is dus al vele eeuwen lang bewoond. De resten van deze bewoning vinden de archeologen nu terug in verschillende cultuurlagen; eeuw na eeuw ‘op elkaar gestapelde' bewoningslagen. In één van de werkputten zijn zelfs vijf lagen onder elkaar aangetroffen, bovenaan beginnend met muurwerk uit de 18e en 19e eeuw. Daaronder vinden we nog ouder muurwerk, gevolgd door de donkere brandlaag van de grote stadbrand in 1415. Onderaan ligt de cultuurlaag met de houten resten van één van de vroegste Graafse onderkomens uit de 13e of 14e eeuw.

Graven in het toilet
Tijdens het archeologische onderzoek zijn meerdere zogeheten beerputten aangetroffen. Een beerput is een uitgegraven put waarin vroeger menselijke uitwerpselen werden opgevangen. Boven de beerput stond dan een houten bankje met een gat erin waar men op kon zitten. Eén van de beerputten die in Grave zijn aangetroffen bestond uit een ingegraven wijnton, met daarop nog een wijnton en daarboven weer metselwerk. Omdat in de beerputten naast uitwerpselen ook ander huishoudelijk afval gedeponeerd werd, bevatten ze vandaag de dag vaak een schat aan informatie voor archeologen over leef- en eetgewoonten en gebruiksartikelen.

Archeologen treffen beerputten aan
De beerputten in Grave zijn eeuwenlang in gebruik geweest, waarbij meestal alleen de bovenste lagen eruit geschept werden om over het land uit te storten. Daarom zijn er nu verschillende interessante vondsten aangetroffen waarmee we het verhaal van de Middeleeuwse bewoners van Grave kunnen proberen te reconstrueren. Een mooi voorbeeld hiervan is het speelgoedhorloge.

Schatten tussen het afval
In één van de Graafse beerputten troffen archeologen van ARC een prachtig speelgoedhorloge aan. Het speelgoed is van tin gemaakt en vrijwel intact gebleven gedurende honderden jaren.

Een andere opvallende vondst is niet zo zeer een prachtig voorwerp, maar wel een hele toepasselijke: in de beerput zijn verschillende spades aangetroffen. Hoewel de beerput meestal niet met spades leeggeschept werd maar met emmers, zou je bijna denken dat een Middeleeuwse inwoner van Grave zijn spade tegen een hard stuk afval kapot heeft gemaakt en hem erin heeft laten liggen. Maar het kan natuurlijk ook zo zijn dan de spade in de beerput terecht is gekomen tijdens het uitgraven ervan!

In een naastgelegen middeleeuwse beerput is een puntgave tinnen kaarsenstaander met ijzeren punt aangetroffen. Op de punt werd een dikke kaars gezet. Ook hierbij is het verhaal snel bedacht: waarschijnlijk heeft iemand tijdens een nachtelijk gebruik van het secreet het kostbare object in de smurrie laten vallen. In de duisternis was die persoon niet bij machte om het er weer uit te vissen. Gelukkig maar!

Drank van alle tijden
In de zeventiende eeuw werden bij baggerwerkzaamheden bij het Zuid-Hollandse Slot Teylingen grote aantallen van een bijzonder aardewerken kannetje aangetroffen. De kannetjes waren van zogeheten Siegburgs aardewerk en werden al snel vernoemd naar de bewoonster van het slot, de Hollandse gravin Jacoba van Beieren. Ook bij het archeologisch onderzoek in Grave zijn deze Jacobakannetjes in de beerputten gevonden. De kannetjes zijn smal en werden vaak gebruikt als bierpul.

Een Jacoba kannetje
Iets jonger dan de Jacoba kannetjes zijn de resten van een prachtig drinkglas. Van het glas is de bodem aangetroffen, waar duidelijk aan te zien is dat het om een druppelglas gaat. Ook dit glas werd gebruikt voor het nuttigen van lekkere dranken. Maar, naast de Middeleeuwse inwoners van Grave hielden de latere bewoners ook wel van een biertje, gezien de vooroorlogse bierflesjes die ter plekke werden gevonden!

Geen opmerkingen:

Een reactie posten